Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına Genel Bakış

Home » TCMB (Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası) » Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına Genel Bakış
TCMB (Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası) Yorum yapılmamış

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’na Genel Bakış

Para ve kur politikalarının, yönetilmesinden sorumlu bağımsız bir kurum olarak TCMB yasa tasarısı TBMM’inde 11 Haziran 1930 tarihinde kabul edilerek, 1715 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu adı ile 30 Haziran 1930 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. TCMB, 3 Ekim 1931 tarihinde faaliyetlerine başlamıştır.

Banka anonim şirket olarak kurulmuştur. Ayrıca bankanın sahip olduğu hisseler; (A), (B), (C) ve (D) olmak üzere toplam 4 sınıfa ayrılmıştır:

(A) sınıfı hisseler; Hazineye (Kuruluş Kanunu’nda; Bankanın bağımsızlığının güçlendirilmesi amacıyla, bu hisselerin toplam sermayenin yüzde 15’inden fazla olamayacağı belirtilmiştir),

(B) sınıfı hisseler; milli bankalara,

(C) sınıfı hisseler; yabancı bankalar ile imtiyazlı şirketlere,

(D) sınıfı hisseler, Türk ticaret kuruluşlarıyla Türk uyruklu gerçek ve tüzel kişilere ayrılmıştır.

“Dipnot: 2017 yıl sonu itibarıyla, Merkez Bankası sermayesinin yüzde 55,12’si (A) sınıfı, yüzde 25,74’ü (B) sınıfı, yüzde 0,02’si (C) sınıfı, yüzde 19,12’si ise (D) sınıfı hisselerden oluşmaktadır.”

Merkez Bankasının temel amaçları,

  1. Temel politika aracı olan reeskont oranlarını belirlemek
  2. Para piyasasını ve para dolaşımını düzenlemek
  3. Hazine işlemlerini yerine getirmek
  4. Türk parasının istikrarına yönelik önlemleri almak
  5. Banknot basımı tek elden yürütmek
  6. Devletin haznedarlığını üstlenmektir.
Dipnot: “Merkez Bankasının temel amacı fiyat istikrarını sağlamaktır.”
*

1211 Sayılı Merkez Bankası kanununda da ifade edildiği gibi  sorumlulukları,

  1. Fiyat İstikrarı
  2. Finansal İstikrar
  3. Döviz Kuru Rejimi
  4. Banknot Basma ve İhraç İmtiyazı
  5. Ödeme Sistemleri

Merkez Bankasının yönetim organları;

  1. Genel Kurul
  2. Başkan
  3. Banka Meclisi
  4. Para Politikası Kurulu
  5. Denetleme Kurulu
  6. Yönetim Komitesi

Merkez Bankasının Türkiye çapında 21 şubesi bulunmaktadır: Adana Şubesi, Ankara Şubesi, Antalya Şubesi, Bursa Şubesi, Denizli Şubesi, Diyarbakır Şubesi, Edirne Şubesi, Erzurum Şubesi, Eskişehir Şubesi, Gaziantep Şubesi, İskenderun Şubesi, İstanbul Şubesi, İzmir Şubesi, İzmit Şubesi, Kayseri Şubesi, Konya Şubesi, Malatya Şubesi, Mersin Şubesi, Samsun Şubesi, Trabzon Şubesi ve Van Şubesidir.

Dipnot: “Türkiye’de para basma yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisine aittir. Meclis, banknot basma ve ihraç imtiyazını tek elden ve süresiz olarak Merkez Bankasına devretmiştir. Banknotlar, Merkez Bankası bünyesinde bulunan ve 1955 yılında kurulan Banknot Matbaası Genel Müdürlüğü tarafından tasarlanmakta ve basılmaktadır. Merkez Bankası kendi banknot matbaası bulunan dünyadaki sayılı merkez bankalarındandır.”

“Kaynak: tcmb.gov.tr”

Print Friendly, PDF & Email