İKTİSADI BÜYÜMENİN TANIMI

Home » İktisadi Büyüme » İKTİSADI BÜYÜMENİN TANIMI
İktisadi Büyüme Yorum yapılmamış

 

İKTİSADI BÜYÜMENİN TANIMI

İktisadi büyüme, bir ülkenin genellikle bir yıl içinde üretim kapasitesinde veya reel gayrisafi yurtiçi hasılasında görülen ve sayısal olarak ölçülebilen reel artışlardır. Reel artış: Fiyat değişmelerinin etkisi giderildikten sonraki artış oranıdır. Ekonominin üretim düzeyini gösteren kavram ise üretim imkânları eğrisidir. Üretim imkânları eğrisi belirli bir zaman diliminde, veri kaynak arzı ve sabit bir teknolojiye göre çizilmekte, farklı malların etkin üretimi altında birbirlerine dönüşümünü göstermektedir. Üretim faktörlerinin tam ve etkin kullanılması ile üretilebilecek maksimum mal ve hizmetlerin parasal karşılığına da potansiyel GSMH denir. Bu nedenle üretim kapasitesinin tam kullanımı ile Potansiyel GSMH’ye ulaşılmaktadır. Toplumun sahip olduğu sınırlı kaynakların miktarının zaman içerisinde artması, kaynakların niteliklerinin zaman içerisinde iyileşmesi ve teknolojinin gelişmesi üretim imkânları eğrisini sağa kaydırmaktadır. Üretim imkânları eğrisi: Mevcut üretim faktörler ve üretim teknolojisi veri iken belirli bir dönemde ekonominin maksimum düzeyde üretebileceği çeşitli çıktı (ürün) bileşimlerini gösteren eğridir. Üretim imkânları eğrisi dışındaki noktalarda üretimin imkânsız olduğu; eğri içindeki noktalarda atıl kapasite olduğu, eğri üzerindeki noktalarda ise üretim faktörlerinin tam ve etkin kullanıldığı anlaşılır. Üretim imkânları sınırı eğrisinin orijine göre iç bükey çizilmiş olması artan fırsat maliyeti ile ilgilidir. Artan fırsat maliyeti; Bir malın daha fazla üretilmesi için diğer maldan artan miktarlarda vazgeçilmesinin gerekmesidir. Bir ülkenin iktisadi büyümesi iki şekilde meydana gelir. Birincisi, tam istihdamın altında kullanılan iktisadi kaynakların daha verimli kullanılmaya başlanması yoluyla büyümenin gerçekleştirilmesi; ikincisi, tam istihdamda kullanılan kaynak miktarına yenilerinin eklenmesi yoluyla üretimin gerçekleştirilmesidir. Tam istihdam: Bir ekonomide mevcut tüm üretim faktörlerinin tam olarak kullanılmasıdır. İktisadi büyüme, nitelik bakımından ortaya çıkan bir değişikliği ölçmekte, yani üretim faktörlerinden bir veya bir kaçının artması sonucunda meydana gelen üretim artışını ifade etmektedir. Üretim faktörleri: Üretimi gerçekleştirmek için kullanılan işgücü, doğal kaynaklar, sermaye ve teknolojidir. Yatay eksende zamanın, dikey eksende ise reel çıktı düzeyinin bulunduğu şekilde üretimin alışılagelen trendi çevresinde ortaya çıkan genişleme ve daralmalar konjonktürel dalgalanmaları göstermektedir. Bir ekonomik dalgalanma devresinde reel GSYH’nin ulaştığı en yüksek noktaya zirve, en düşük noktaya ise dip denir. Zirveden dibe kadar geçen dönem daralma olarak adlandırılırken ekonominin dibe vurduğu noktadan bir sonraki zirve noktasına kadar geçen dönem genişleme olarak adlandırılır. Genişleme döneminde istihdam düzeyi artarken daralma döneminde istihdam düzeyi düşer. Buna bağlı olarak genişlemede fiili üretim potansiyel hasılanın üstüne çıkarken daralma döneminde fiili üretim tam istihdam üretim hacminin altına düşer ki buna üretim açığı denir. Üretim açığı, ekonominin fiili hasılası ile mevcut kaynakların tam istihdam edilmesiyle üretilebilecek olan hasıla arasındaki farktır. Genişleme döneminde yüksek bir büyüme hızına, düşen bir işsizlik ve yükselen bir enflasyon oranı eşlik eder. Daralma dönemindeyse aksine büyüme hızı düşerken işsizlik oranı artar ve enflasyon oranı düşer.

Print Friendly, PDF & Email